A Momentous Journey

ધીરૂ પુરોહિત એટલે એ વ્યક્તિત્વ જેમના માટે feminism અને સ્ત્રી સશક્તિકરણ કોઈ આજકાલના નહીં, પણ દશકો જૂના સિદ્ધાંતો છે. એમનો દીકરીઓ માટેનો પ્રેમ, પછી એ ભલે અજાણી વ્યક્તિ હોય, સરાહનીય અને સમાજ માટે પ્રેરણાદાયક છે. પત્રકારત્વના વ્યવસાયમાં એમનો કર્મનિષ્ઠ ફાળો અમૂલ્ય છે અને આવનારી પેઢીઓ માટે પ્રેરક બનશે. ધીરૂભાઈની વન્ય જીવન પ્રત્યેની લાગણી તથા રુચિ તેમના પુસ્તક 'સાવજ' થકી સ્પષ્ટ રૂપે જોવા મળે છે, જેને ગુજરાત સરકાર દ્વારા પણ પ્રશંસા મળી છે.

— Vatsal Purohitદીકરો

ધીરુભાઈ એક પ્રામાણિક, નિર્ભય અને સમાજપ્રતિ સમર્પિત પત્રકાર છે. તેઓ કોઈપણ વ્યક્તિની મદદ કરવા માટે દિવસ-રાતનો ભેદ રાખતા નથી. માનવસેવા અને નિઃસ્વાર્થ ભાવના તેમના વ્યક્તિત્વની સૌથી મોટી ઓળખ છે.

તેમના માટે દીકરી માત્ર સંતાન નથી, પરંતુ જીવનનો અમૂલ્ય આશીર્વાદ છે. તેમણે પોતાની બંને દીકરીઓને ખૂબ જ લાડ-પ્યાર, સારા સંસ્કારો અને ઉત્તમ શિક્ષણ સાથે ઉછેરી છે. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે તેમણે પોતાની દીકરીઓની પસંદગી અને ખુશીને સર્વોપરી માની, તેમની મનપસંદ જીવનસાથી સાથે આનંદપૂર્વક તેમના લગ્ન કરાવ્યા છે.

ધીરુભાઈના ગુણો અને તેમના વ્યક્તિત્વ વિશે જેટલું લખીએ એટલું ઓછું પડે. તેમની સરળતા, પ્રામાણિકતા, ઉદારતા અને માનવતા તેમને એક અલગ જ ઓળખ આપે છે. તેઓ ખરેખર એવા વ્યક્તિત્વના ધની છે, જેમના કાર્ય અને વિચારો દરેક માટે પ્રેરણારૂપ છે.

— Pratap Dangarપરિવાર

ધીરુ પુરોહિત… મારા પપ્પા. મેં તેમને હંમેશા બે સ્વરૂપમાં જોયા છે—ઘરમાં પ્રેમાળ પિતા તરીકે અને દુનિયામાં સત્યના પક્ષે અડીખમ ઊભા રહી, અન્યાય સામે પોતાની કલમ અને અવાજથી લડતા પત્રકાર તરીકે.

જેટલા પ્રેમાળ પિતા છે, એટલા જ નિડર અને બેબાક પત્રકાર છે. જૂનાગઢમાં રસ્તામાં ચાલતાં-ચાલતાં કોઈ સમસ્યા તેમની નજરે ચડે કે પછી કોઈ વ્યક્તિ પોતાની ફરિયાદ લઈને તેમની પાસે આવે, તો તેઓ એક ક્ષણનો પણ વિચાર કર્યા વગર તેના માટે અવાજ ઉઠાવવા તૈયાર થઈ જાય છે. તેમના માટે પત્રકારત્વ માત્ર એક વ્યવસાય નથી, પરંતુ સમાજ પ્રત્યેની જવાબદારી છે.

તેમના કાર્યકાળની વાત કરું તો તેમણે લગભગ દરેક સામાજિક અને રાજકીય વિષયમાં પોતાનો અમૂલ્ય ફાળો આપ્યો છે. પછી ભલે વાત ખરાબ રસ્તાઓની હોય, સામાજિક પ્રશ્નોની હોય, ગુજરાતી ભાષાના જતનની હોય, શિક્ષણની હોય, સામાન્ય માણસને ન્યાય અપાવવાની હોય, કે પછી 'વાંચન વલોણું' જેવી અનોખી પહેલ દ્વારા નિઃશુલ્ક પુસ્તકો લોકો સુધી પહોંચાડવાનો પ્રયાસ હોય, વન્યજીવન માટે પાણીની ટાંકીઓ બનાવવાથી લઈને ગામડાંઓની નજીક ચેકડેમના નિર્માણ સુધીના અનેક પર્યાવરણલક્ષી કાર્યો હોય—આ બધું તેમના કાર્યનો અભિન્ન ભાગ રહ્યું છે.

પરંતુ જો પૂછવામાં આવે કે તેમના હૃદયની સૌથી નજીકના વિષયો કયા રહ્યા છે, તો મારો જવાબ હંમેશા એક જ રહેશે—પુસ્તકો, વન્યજીવન અને દીકરીઓનું શિક્ષણ. તેમનું હંમેશા એક જ માનવું રહ્યું છે કે, "જો સમાજને સાચા અર્થમાં ઊંચો લાવવો હોય, તો દીકરીઓને ભણાવો. એક દીકરી ભણે છે, તો તેની સાથે આખી એક પેઢી આગળ વધે છે."

કદાચ એટલે જ કોઈ પણ દીકરી પોતાની સમસ્યા લઈને તેમની પાસે જાય, તો તેઓ એટલી જ સહજતા, સંવેદના અને પોતાનાપણાથી તેની મદદ કરે છે, જાણે તેમની પોતાની દીકરી જ મુશ્કેલીમાં હોય. મારા માટે આ કોઈ નવાઈની વાત નથી, કારણ કે મેં તેમને હંમેશા દરેક દીકરીમાં પોતાની દીકરીને જ જોતા જોયા છે. કદાચ એટલા માટે જ તેમની કલમમાં જેટલી નિર્ભયતા છે, એટલી જ સંવેદના પણ છે.

સમાજમાં બદલાવ લાવવાની વાતો તો ઘણા લોકો કરે છે, પરંતુ પોતાના સમગ્ર જીવનને જ એ બદલાવ માટે સમર્પિત કરી દેતા લોકો બહુ ઓછા હોય છે. અને એવા લોકોનું જીવંત ઉદાહરણ એટલે પત્રકાર ધીરુભાઈ પુરોહિત.

— Maitriદીકરી

શ્રી ધીરુભાઈ પુરોહિત મારા માટે માત્ર મારા સસરા જ નથી, પરંતુ પ્રેરણાસ્રોત છે. એક નિર્ભય અને ઉત્કૃષ્ટ પત્રકાર, સમાજ પ્રત્યે સમર્પિત વ્યક્તિત્વ, જરૂરિયાતમંદોની મદદ માટે હંમેશાં તત્પર રહેતા અને પ્રકૃતિ તેમજ વન્યજીવન પ્રત્યે અદભુત પ્રેમ ધરાવતા આવા વ્યક્તિત્વ ભાગ્યે જ જોવા મળે છે. તેમના વ્યક્તિત્વના અનેક પ્રેરણાદાયક પાસાઓમાંથી એક એવો પાસો છે, જેણે મારા જીવન પર સૌથી ઊંડી છાપ છોડી છે—વન્યજીવન પ્રત્યેનો તેમનો અદ્ભુત પ્રેમ.

પહેલી વાર જ્યારે પપ્પા મને બરડાના જંગલમાં સિંહો બતાવવા લઈ ગયા, ત્યારે મેં માત્ર સિંહોને જ નહોતાં જોયા, પરંતુ તેમને જોવા માટેનો પપ્પાનો ઉત્સાહ, વન્યજીવન પ્રત્યેનો તેમનો અપાર પ્રેમ અને પ્રકૃતિ સાથેનો તેમનો જીવંત સંબંધ પણ અનુભવ્યો. જ્યારે મેં પણ એ જ ઉત્સાહ સાથે મારી ખુશી અને જિજ્ઞાસા તેમની સાથે વહેંચી, ત્યારે મને ખુશ જોઈ તેમના ચહેરા પર જે સંતોષ અને આનંદ હતો, તે આજે પણ મારી સૌથી અમૂલ્ય યાદોમાંનો એક છે. કદાચ એ જ દિવસથી વન્યજીવનને જોવાનો મારો દૃષ્ટિકોણ સદાય માટે બદલાઈ ગયો.

પપ્પાનું પુસ્તક "સાવજ" પણ એ જ પ્રેમ અને અનુભવને શબ્દોમાં જીવંત કરી દે છે. આ માત્ર એક પુસ્તક નથી, પરંતુ વન્યજીવનની એવી અદ્ભુત સફર છે, જે વાચકોને પ્રકૃતિ અને વન્યજીવોની દુનિયાની ખૂબ નજીક લઈ જાય છે.

પ્રકૃતિને પ્રેમ કરવાનું શીખવવા, મારા અંદર વન્યજીવન પ્રત્યે જિજ્ઞાસા જગાડવા અને જીવનનો આ અમૂલ્ય અનુભવ આપવા બદલ દિલથી આપનો આભાર, પપ્પા.

— Shivam Guptaજમાઈ

મારા મામા નવી વિચારસરણી ધરાવતા વ્યક્તિત્વ છે. તેઓ દૃઢપણે માને છે કે દરેક દીકરીને શિક્ષણ મેળવવાનો સમાન અધિકાર મળવો જોઈએ. જ્યારે પણ દીકરીઓના શિક્ષણની વાત આવે છે, ત્યારે તેઓ હંમેશા તેમના સમર્થનમાં ઊભા રહે છે અને શિક્ષણના મહત્વ પર વિશેષ ભાર મૂકે છે. તેમના મત મુજબ, શિક્ષિત દીકરી માત્ર પોતાના જીવનને જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર પરિવાર અને સમાજના ઉજ્જવળ ભવિષ્યનું નિર્માણ કરે છે.

— Birvaભાણી

કલમ જ્યારે નિષ્ઠા સાથે જોડાય, ત્યારે ઇતિહાસ સર્જાય… અને એ ઇતિહાસનું એક ગૌરવપૂર્ણ નામ છે – ધીરુભાઈ પુરોહિત.

સોરઠ પંથકના પત્રકારત્વમાં ચારથી પાંચ દાયકાની અવિરત સફર દરમિયાન આપે સત્યને કલમની તાકાત બનાવી, નીડરતાને ઓળખ બનાવી અને વિશ્વસનીયતાને જીવનમંત્ર બનાવ્યો છે.

અમારા માટે આપ માત્ર વરિષ્ઠ પત્રકાર નથી; આપ વડીલ છો, માર્ગદર્શક છો અને પિતાતુલ્ય સ્નેહ આપનાર શુભચિંતક છો. આપના અનુભવ, મૂલ્યો અને આશીર્વાદ અમને હંમેશા સાચા માર્ગે ચાલવાની પ્રેરણા આપે છે.

ઈશ્વર આપને દીર્ઘાયુષ્ય, નિરોગી કાયા, અખૂટ ઊર્જા અને સતત લોકસેવાનું સામર્થ્ય આપે એવી હાર્દિક પ્રાર્થના.

આદરણીય ધીરુભાઈ પુરોહિતને જન્મદિવસની હાર્દિક અને અનંત શુભેચ્છાઓ. 🌹🙏

— Pujya Muktanand Bapuજૂનાગઢ

ધીરુભાઈ પુરોહિત એક એવી વ્યક્તિ છે જેને શબ્દોમાં વર્ણવી શકાય એમ નથી. એમની દીકરીઓ પ્રતિની લાગણી, પ્રેમભાવ અને કરુણા સરાહનીય છે. 'એક દીકરી ભણે તો આખું ઘર ઉજ્જડ થાય' એવી જૂની માનસિકતા સામે તેઓ વર્ષોથી વડીલોને સમજાવતા આવ્યા છે અને મહિલા સશક્તિકરણને ખૂબ જ સમર્થન આપે છે. મેં મારા જીવનમાં આ પ્રયાસો સાથે દીકરીઓને ટેકો આપતો કોઈ પુરુષ જોયો નથી.

— Darshana Dangarબહેન